|
| |
Heilsu
og nćringar rannsóknir:
Hér eru nýjar spennandi stađreyndir um bláber. Heimsćktu heimasíđu NABC
og kynntu ţér
vísindalega umfjöllun:
http://www.blueberry.org/nutraceu.html
Sendu okkur tölvupóst ef ţú vilt afrit af upprunalegum
skýrslum á:
e-mail
■
Vinnur gegn öldrum
■ Bláberjamjólk gćti lćkkađ blóđţrýsting
■ Andoxunar hćfileiki, C vítamín, fenólar og
anthoccyanin eftir ferska geymslu lítilla
ávaxta
■ Bláber og sjón
■ Bláberja flavonoíđar í stađ
víns?
■ Upplýsingar um andoxunarhćfni bláberja birt í
vísindatímariti.
■ Neytanda hluti
■ Bláberja hugmyndir
■ Contact
Vinnur gegn öldrum
Ţetta gćti hljómađ of vel ađ vera satt. USDA Nćringarstofnun Tufts háskóla,
Boston,
Massachusetts hefur rannsakađ áhrif öldrunar á heila og hreyfifćrni hjá
rottum, međ ýmsum
nćringarađferđum ţar á međal međ bláberjum. Ţó ótrúlegt megi virđast
hafa rannsóknir sýnt
ađ rottur sem fengu bláberja fćđi hafa endurheimt hluta ćskufjörs, svo sem
aukiđ minni og
betri hreyfifćrni. Ţađ eru gögn sem gefa til kynna ađ bláber geti haft jákvćđ
áhrif á
öldutengda sjúkdóma, sem viđ öll finnum fyrir fyrr eđa síđar. Nćringarstofnunin
vinnur nú
ađ ţví greina ţessi efni í bláberjum sem valda ţessum jákvćđu áhrifum.
Fljótlega eftir ađ
ţessar niđurstöđur voru gerđar opinberar í Bandarísku sjónvarpi, urđum
viđ varir viđ
skyndilegan áhuga á bláberjum og afurđum sem innihalda bláber.
Bláberjamjólk gćti lćkkađ blóđţrýsting
Stćrsta mjólkurbú Finnlands, Valio, setti á markađ nýja bláberjamjólk.
Samkvćmt ţví sem
fyrirtćkiđ "Evolus" segir, er ţetta fyrsta matvaran sem hefur blóđţrýstings-
lćkkandi áhrif. Hún var viđfangsefni tveggja óháđra lyfleysustađlađa tvíblindra
rannsókna. Ein af
ţeim er rannsókn gerđ af finnsku heilbrigđisstofnuninni. Viđ finnum fleiri
og fleiri
grunnrannsóknir og aukinn áhuga á bláberjum frá skandínavíu.
Andoxunar hćfileiki, C vítamín, fenólar og
anthoccyanin eftir ferska geymslu lítilla
ávaxta
Rannsókn var gerđ til ađ ákvarđa áhrif geymslutíma og
hitastigs á innihald anthocyanin, fenóla, c vítamíns og ORAC í jarđaberjum, hindberjum, og bláberjum.
Andoxunarhćfileiki hjá
bláberjum minnkar ekki eftir geymslu. Í rauninni, varđ smávegis hćkkun á
anthocyanin styrk
eftir geymslu í rannsókninni á bláberjum. Ţađ er áhugavert ađ merkja ađ
ORAC innihald
bláberja er hćrra en í hinum berjunum. Ţetta er mjög mikilvćgt, ţví nú
trúum viđ á
gagnsemi bláberja og bláberja afurđa. Neytendur á Íslandi eiga ađ vera öruggir
um gagnsemi bláberja, jafnvel eftir flug frá Norđur Ameríku.
Bláber og sjón
Í áratugi viđ höfum heyrt frásagnir af ţví hvernig bláber bćta
sjón. Flugmenn
sprengiflugvéla hjá breska flughernum (RAF) í síđari heimsstyrjöldinni
voru sagđir borđa
bláber til ađ bćta nćtusjón ţeirra. Rannsóknir í Ísrael og Austur Evrópu
hafa stađfestiđ
ţađ ađ bláber bćta sjón. Nýleg rannsókn í Japan hefur sannađ vísindalega
gagnsemi bláberja
til ađ minnka augnţreytu. Um allt Japan kaupa neytendur smáflöskur sem
innihalda
bláberjasafa til ađ nýta sér ţessa gagnsemi bláberja. Asahi Shibun, leiđandi
dagblađ í
Japan gaf úr ritstjórar skopteikningu til ađ hvetja til neyslu bláberja hjá
skrifstofufólki. Japanska rannsóknin sýndi fram á ađ neysla bláberja
minnkar augnţreytu og
bćtir slćma sjón. Flestir rannsakendurnir halda ađ efniđ,anthocyanin í bláa
lit bláberja
sé ábyrgt fyrir ţessu góđ áhrifum á augu og sjón.
Bláberja flavonoíđar í stađ víns?
Rannsókn gerđ af Wisconsin háskóla ţar sem ProVex CV var notađ -- fćđubótarefni
sem
inniheldur extrakt af vínţrúgukjarna, vínţrúguhýđi, Ginko biloba,
billberries og quercetin
- sýndi fram á ţađ ađ flavóníđar eru andoxunarefni, sem vinna gegn
ćđaskemmandi áhrifum sindurefna.
Ný rannsókn greinir efni sem kemur í veg fyrir ţvagrásarsýkingu.
Mćlt hefur veriđ međ neyslu blábersafa til ađ koma í veg fyrir ţvagrásarsýkingu.
Verkunin
orsakast ekki af sýrumyndandi eiginleikum bláberja heldur sérstakrar
efnasamsetningar sem
hemur viđlođun Escherichia coli viđ ţekjufrumur ţvagrásar. Bláber virka
sem eins konar
teflon lag sem kemur í veg fyrir ađ bakteríur lođi viđ ţvagrásarvegginn.
Upplýsingar um andoxunarhćfni bláberja birt í vísindatímariti.
Rannsóknargrein Dr. Ronald Priors međ titilinn "Antioxidant
Capacity as Influenced by
total Phenolic and Anthocyanin Content, Maturity and Variety of Vaccinium
Species" var
gefin út í árgangi 46, númer 7 tímaritsins "Journal of Agricultural
and Food Chemistry".
Verk hans gefa bláberjum mjög góđ međmćli, "almennt eru bláber ein
af betri uppsprettu
afoxandi jurtaefna, af ţeim fersku ávöxtum og grćnmeti sem viđ höfum
rannsakađ." (p. 2686)
"Hinir fjölţćttu fenólar sem eru í bláberjum hafa mögulega fjölţćtta
verkun sem er gagnleg
heilsu manna sem á ţessu stigi málsins er erfitt ađ skilja." (p.2692)
"Dagleg neysla á1/2
bolla af bláberjum myndi auka ORAC inntöku um 1-3,2 mmól, háđ ţroska og fjölbreytileika
berjanna. Inntaka ORAC frá bláberjum getur haft marktćk áhrif á dagleg
heildarneyslu ORAC"
(p. 2692)
http://pubs.acs.org/journals/jafcau/index.php
Neytanda hluti
Ísland hlýtur ađ hafa mestu neyslu bláberja í heimi miđađ viđ
íbúafjölda. ţegar viđ
heimsóttum Ísland sáum viđ neytendur í búđum kaupa 2-3 öskjur af ferskum
bláberjum! Hér á eftir eru nokkur góđ ráđ um hvernig ađ nota og geyma bláber.
Ferskleiki: Skođađu ytra duftlagiđ á bláberjum. Ţađ bendir til ferskleika
og er ćskilegt
ađ sé til stađar. Bláber frá Norđur Ameríku eru flutt međ hrađi frá ökrunum
til flugvéla
Flugleiđa og koma til Ísland á svipuđu tíma og flestir stađir í Ameríku
fá sín ber
ˇ Geymdu bláber í ísskáp eftir kaup
ˇ Ekki ţvo bláber fyrr en ţú ert ađ fara nota ţau
ˇ Bláber ţola geymslu nokkuđ vel, en notađu ţau eins fljótt og mögulegt
er, annars er gott
ađ frysta ţau, ekki skola berin heldur settu ţau á eldhúsbréf og settu í
frysti, ţannig
endast ţau í marga mánuđi.
ˇ Stćrđ, bragđ: mundu ađ bláber vaxa á ökrum, ţađ er munur á milli rćktanna
eins og hjá
villtum bláberjum. Flest bláberin sem eru flutt til Íslands eru stór og
safarík en ţú munt
einnig finna smćrri og bragđmikil ber, fjölbreytileiki er krydd lífsins
Tími: ţú getur séđ bláber á Íslandi nćstum ţú allt áriđ eins og í
Norđur Ameríku. Í apríl
byrjar uppskeran venjulega langt í suđri í Flórída. Uppskerustađir fyrir
norđan koma síđan
til skjalanna og uppskerutíminn endar síđan í Bresku-Kólumbíu í Kanada í
september, Sumir
heildsalar flytja inn bláber frá suđurhveli jarđar ţá mánuđi sem berin
eru ekki rćktuđ í
USA ţannig ađ ţađ er möguleiki ađ sjá fersk bláber í búđum 12 mánuđi
á ári Uppskriftir:
NABC er međ stóra gagnabanka međ bláberjauppskriftum og hćgt er ađ nálgast
ţćr á
www.bluberry.org/reccipes.htm
Her eru tveir uppskriftabćklingar sem hćgt er ađ nálgast á netinu:
ˇ Cultivate a Taste for the Blues (Ţroskađu bragđskyn fyrir bláber)
ˇ Healthful Treats Made with Blueberries
Bláberja hugmyndir
ˇ Borđa ţau fersk
ˇ Setja á morgunverđi s.s cheerios, skyr, súrmjólk, múslí
ˇ Út á jógúrt
ˇ Á kjöt og fisk
ˇ Í kökur og bökur
Hafiđ samband viđ
Contact:
North American Blueberry Council
865 Woodside
San Mateo, CA 94401 USA
(e-mail)
http://www.blueberry.org
|